สิ่งพิมพ์ถือเป็นธุรกิจกลุ่มแรกๆ ที่ได้รับผลกระทบชัดเจน เมื่อโลกกำลังก้าวสู่ยุคดิจิทัล ค่ายหนังสือพิมพ์และนิตยสารต่างปรับตัวหันมาใช้โซเชียลเน็ตเวิร์คในการสื่อสารออกแอพพลิเคชั่นรองรับเครื่องเล่นใหม่ๆ อย่างแทบเล็ตที่นับวันจะได้รับความนิยมมากยิ่งขึ้น และธุรกิจค้าปลีกหนังสือก็ได้รับผลกระทบจากพฤติกรรมการอ่านที่เปลี่ยนไป สมรภูมิ "อีบุ๊ค" (E-Book : Electronics Book) จึงร้อนระอุขึ้น "เอเซียบุ๊คส" ถือเป็นผู้ค้ารายแรกที่กระโจนเข้าสู่สมรภูมินี้เมื่อต้นปีที่ผ่านมา และล่าสุด "ซีเอ็ดบุ๊คส์" ก็กระโจนสู่สมรภูมินี้เช่นกัน
นายทนง โชติสรยุทธ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า แนวโน้มพฤติกรรมนักอ่านทั่วโลกเปลี่ยนไปมาก เนื่องจากนักอ่านยุคใหม่ ต้องการความสะดวกสบายในการพกพา และความตื่นตาตื่นใจในการอ่าน จะเห็นได้ว่าผู้ผลิตอีบุ๊คต่าง สนองความต้องการนั้นๆ ด้วยการสอดแทรกลูกเล่นหลากหลาย สามารถขยายภาพได้ มีกราฟฟิกซีจี ประกอบ มองภาพได้ 360 องศา นอกจากนี้ยังมีการเพิ่มเสียงบรรเลงประกอบเข้ามา เป็นอินเตอร์แอคทีฟ มีวีดิโอมัลติมีเดีย และเชื่อมต่อกับแพลตฟอร์มออนไลน์ผ่านหน้าเว็บได้ ซึ่งถือเป็นการรวมหนังสือในรูปแบบสิ่งพิมพ์และดิจิทัลเข้าไว้ด้วยกัน
ด้วย จุดเด่นดังกล่าว ทำให้ยอดดาวน์โหลดและการพัฒนาแทบเล็ตสูงขึ้น จากงานวิจัยในอเมริกาพบว่า ไตรมาสที่ 2 ของปี 2554 แทบเล็ตถูกขายไปแล้วทั่วโลกกว่า 13.6 ล้านเครื่อง โตขึ้น 303% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว เช่นเดียวกับ อีรีดเดอร์ที่ถูกขายไปกว่า 5.4 ล้านเครื่อง โตขึ้น 167% และคาดว่า ภายในปีนี้แทบเล็ตจะมียอดขายสูงถึง 62.5 ล้านเครื่อง และอีรีดเดอร์ 27 ล้านเครื่อง
เมื่อหันมาดูสถานการณ์หนังสือฝั่งเอเชีย สมาคมผู้จัดพิมพ์หนังสือแห่งประเทศญี่ปุ่น ระบุว่า มูลค่าตลาดอีบุ๊คในญี่ปุ่น ปี 2553 มีมูลค่า 11.7 พันล้านเยน คิดเป็น 1.1% ของตลาดรวมทั้งหมด และคาดการณ์ว่า ตลาดอีบุ๊คญี่ปุ่น จะมีมูลค่าราว 240 พันล้านเยนในปี 2558 หรือเติบโตถึง 20 เท่าภายใน 4 ปี และจะมีจำนวนอีบุ๊คหมุนเวียนถึง 14 ล้านเล่ม
ส่วนสถานการณ์ในจีน จากการรายงานของไชน่าเดลี่พบว่า กว่า 80% ของสำนักพิมพ์ในจีน มีอีบุ๊คขายและมีจำนวนหมุนเวียนมากกว่า 6 หมื่นเล่ม อีกทั้งประชากรจีนกว่า 200 ล้านคน มีอุปกรณ์ที่สามารถอ่านอีบุ๊คได้ ซึ่งหมายรวมถึงแทบเล็ตและสมาร์ทโฟน และพบว่าอุปกรณ์ที่ใช้อ่านมากที่สุดคือ โทรศัพท์มือถือ โดย 77% ของผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 1.9 หมื่นคน ชอบอ่านอีบุ๊คบนโทรศัพท์มือถือ เพราะสะดวกและดาวน์โหลดมาอ่านเมื่อใดก็ได้ และจากปัจจัยด้านราคาของอีบุ๊คใน จีนที่ค่อนข้างถูก ราว 1.3 หยวนต่อเล่ม ในขณะที่ผู้อ่านยอมจ่ายถึง 3.45 หยวนต่อเล่ม ถ้าเนื้อหาดี อีกทั้งมีการคาดการณ์ว่าแทบเล็ตในจีนจะสามารถขายได้ถึง 136 ล้านเครื่องในปี 2557 เพิ่มจาก 15.4 ล้านเครื่องในปีที่แล้ว
"แม้ธุรกิจการทำอีบุ๊คในไทยยังไม่คึกคักนัก เนื่องจากปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์ แทบเล็ตยังมีราคาแพง จำนวนเรื่องยังน้อยอยู่ อีกทั้งทิศทางของอีบุ๊คที่ ยังไม่ทราบความชัดเจน แต่ในฐานะผู้ค้าคอนเทนท์จะต้องรีบปรับตัว เพื่อรองรับแนวโน้มพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วของคนไทย ระยะนี้จึงเรียกได้ว่าเป็นช่วงทดลองของธุรกิจ หากเกิดการเปลี่ยนแปลงจะได้รับมือได้ทันท่วงที ซึ่งอย่างน้อย 2 ปีต่อจากนี้จะเห็นการเติบโตของธุรกิจอีบุ๊กอย่างชัดเจน" นายทนง กล่าว
ส.หนังสือส่งแอพกระตุ้นการอ่าน
นายเสน่ห์ ดงยะโสภา เลขาธิการสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ถึงแม้อีบุ๊คจะ เข้ามามีอิทธิพลต่อวงการหนังสือไทย แต่เขายังเชื่อมั่นว่าหนังสือที่เป็นรูปเล่มจะยังมีส่วนสำคัญสำหรับประเทศ เพราะส่วนใหญ่คนไทยใช้อุปกรณ์ประเภทแทบเล็ตเพื่อความบันเทิง มากกว่าการอ่านหนังสือ หรือมักอ่านหนังสือพิมพ์และนิตยสารมากกว่า แต่หากเป็นรูปเล่มหนังสือแล้ว คงไม่กระทบมากนัก เนื่องจากการอ่านหนังสือที่เป็นวรรณกรรมหรือหนังสือเล่มหนา หากใช้แทบเล็ตในการอ่านก็คงไม่ดีต่อสายตา
สำหรับงานมหกรรมหนังสือ ระดับชาติครั้งที่ 16 ระหว่างวันที่ 5-16 ต.ค.นี้ คณะผู้จัดงานได้ผสานแพลตฟอร์มต่างๆ ในการสื่อสารและกระตุ้นการอ่านมากยิ่งขึ้น ด้วยการให้ข้อมูลผ่านเว็บไซต์ และสิ่งที่พิเศษในปีนี้คือ สร้างแฟนเพจบนเฟซบุ๊ค เพื่อเปิดมิติใหม่การสื่อสารระหว่างสมาคมกับบุคคลทั่วไป รวมถึงจัดกิจกรรมร่วมสนุก โดยเชิญชวนให้นักอ่านส่งภาพถ่ายกับหนังสือเข้ามา สะท้อนแนวคิด "อ่านทั่วไทย อ่านได้ทุกที่" และจะเชิญนักเขียนเข้ามาร่วมพูดคุย เพื่อสร้างชุมชนการอ่าน
นอกจาก นี้ยังได้พัฒนาแอพพลิเคชั่น BookExpo Thailand ขึ้นเพื่อให้บริการข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับงาน ซึ่งสามารถเห็นผังงานรวม รายละเอียดนิทรรศการต่างๆ การอบรมสัมมนา ตารางพบปะนักเขียน อำนวยความสะดวกการเดินทางด้วยแผนที่ และยังมีแผนพัฒนาแอพพลิเคชั่นภาษาอังกฤษ เพื่อรองรับมหกรรมหนังสือนานาชาติ และการถ่ายทอดงานอบรมสัมมนาแบบเรียลไทม์ผ่านโทรศัพท์มือถือด้วย
